Nowy plan dla Teide, przyrodniczego klejnotu Teneryfy: zakaz wjazdu dla prywatnych samochodów, wstęp tylko autobusami

Aktualizacja przepisów dla najczęściej odwiedzanego parku narodowego w Europie, która ma zostać zatwierdzona w najbliższy poniedziałek, 29 września, wyklucza wprowadzenie opłaty za wstęp, jednak przejazd autobusem oraz inne usługi staną się płatne.

Pojazdom prywatnym zostanie wzbroniony wjazd na teren Parku Narodowego Teide. Dostępny będzie on wyłącznie za pośrednictwem autobusów (guagua), które będą kursować z różnych punktów obszaru metropolitalnego stolicy oraz z północy i południa Teneryfy. To kluczowy środek nowego Planu Regulacji Użytkowania i Zarządzania (PRUG) dla tego najpopularniejszego rezerwatu przyrody w Europie. Plan zostanie poddany pod zatwierdzenie w najbliższy poniedziałek, 29 września, na posiedzeniu Rady Opiekuńczej Parku Narodowego Teide – organu odpowiedzialnego za ochronę tego przyrodniczego klejnotu, w którym rada wyspy Teneryfa (Cabildo) jest jednym z kluczowych uczestników.

Plan odrzuca także pobieranie opłat za wstęp (co jest zabronione przez hiszpańskie prawo dla terenów o najwyższym statusie ochrony), jednak odwiedzający będą musieli opłacić przejazd autobusem oraz inne usługi.

Najważniejszy dokument

Ministerstwo Transformacji Ekologicznej rządu Wysp Kanaryjskich pracuje nad aktualizacją tego dokumentu od pięciu lat. Zawiera on całość przepisów regulujących i chroniących najwyższą górę Hiszpanii (3715 metrów, według ostatniego oficjalnego pomiaru Narodowego Instytutu Geograficznego) oraz jej otoczenie.

Obowiązujący obecnie plan został przyjęty 23 lata temu – w 2002 roku – i konieczna była jego aktualizacja w świetle nowych wyzwań stojących przed tym terenem o niezwykle delikatnej bioróżnorodności: przede wszystkim zmian klimatycznych oraz presji ze strony nadmiernego ruchu turystycznego.

W 2002 roku, kiedy wszedł w życie obecny plan zarządzania, Park Narodowy Teide przyjął 3,4 miliona visitors. W 2024 roku liczba ta po raz pierwszy w jego historii przekroczyła pięć milionów (5 242 653), zgodnie z oficjalnymi danymi Ministerstwa Transformacji Ekologicznej.

Właśnie ta tendencja, która przekształciła wierzchołek wyspy w jedną z najatrakcyjniejszych naturalnych destynacji na planecie, a także związane z nią zagrożenia dla niezwykle wrażliwych na jakiekolwiek zmiany ekosystemów, determinują główne założenia nowego dokumentu, którego zatwierdzenie przez Radę Opiekuńczą zaplanowano na 29 września.

Poprzedni projekt

Poprzedni rząd Wysp Kanaryjskich, pod przewodnictwem Partii Socjalistycznej (PSOE), przygotował Plan Użytkowania i Zarządzania (Plan de Uso y Gestión), który już wtedy przewidywał wstęp na Teide wyłącznie autobusem, zamykając park dla transportu prywatnego. Planowano w nim również utworzenie trzech dużych węzłów przesiadkowych dla autobusów wahadłowych w El Portillo, Vilaflor i Chío, gdzie odwiedzający mogliby pozostawić swoje samochody na parkingach i przesiąść się do transportu publicznego.

Obecny regionalny rząd [koalicji] Koalicji Kanaryjskiej (CC) i Partii Ludowej (PP) nie zatwierdza utworzenia tych terminali przesiadkowych przy trzech wjazdach do parku narodowego i znalazł rozwiązanie w tej kwestii, zlecając Radzie Wyspy Teneryfa (Cabildo de Tenerife) opracowanie odrębnego planu organizacji transportu.

Rząd wyspy również nie rozważa możliwości budowy tych trzech dużych infrastruktur w proponowanych lokalizacjach, ponieważ nawet ich ulokowanie na granicach Parku Narodowego Teide wywierałoby wpływ na krajobraz.

Oczywiście, proponuje się zorganizowanie tras autobusowych (guaguas), kursujących bezpośrednio od punktów wyjazdu odwiedzających – zarówno mieszkańców wyspy, jak i turystów, czyli od już istniejących stacji autobusowych w obszarze metropolitalnym stolicy oraz w północnej i południowej części wyspy. W ten sposób drogą TF-21, przebiegającą przez teren chroniony, będą mogły poruszać się, oprócz pojazdów służb bezpieczeństwa i publicznych formacji ratowniczych, jedynie samochody ze specjalnym zezwoleniem. W pierwszej kolejności prawo to otrzymają osoby pracujące na tym terenie: pracownicy Parku Narodowego, hotelu „Parador de las Cañadas”, restauracji i innych służb serwisowych. Model ten jest analogiczny do tego, który jest już stosowany w wąwoże Masca i na przylądku Teno.

Porozumienie między Rządem Wysp Kanaryjskich a Radą Wyspy Teneryfa

Ministerstwo Przemian Ekologicznych Rządu Wysp Kanaryjskich przekazało nowy Plan Użytkowania i Zarządzania Radzie Wyspy w październiku ubiegłego roku. Od tego momentu obie administracje przeprowadziły serię spotkań w celu wprowadzenia różnych zmian do dokumentu. Rada Wyspy uważała, że plan wymaga dopracowania. Po 11 miesiącach osiągnięto konsensus, w którym każda ze stron częściowo poszła na ustępstwa w stosunku do swoich początkowych żądań.

Po tym, jak Rada Powiernicza (Patronato) Parku Narodowego Teide, zgodnie z planem, zatwierdzi dokument 29-go [bieżącego miesiąca], będzie on musiał uzyskać ostateczną aprobatę Ministerstwa Przemian Ekologicznych Hiszpanii (Ministerio para la Transición Ecológica) w celu wejścia w życie i realizacji.


Posiedzenie Rady Powierniczej

Pod przewodnictwem Rosy Dávili w pracach Rady Powierniczej biorą udział przedstawiciele następujących instytucji i stowarzyszeń: Rząd Hiszpanii, Rząd Wysp Kanaryjskich, Rada Wyspy Teneryfy, sześć gmin (La Orotava, Guía de Isora, Icod de los Vinos, Fasnia, Granadilla de Abona, La Guancha), Uniwersytet w La Laguna, instytucje naukowe, organy ścigania oraz stowarzyszenia biznesowe i społeczne.

Plan mobilności

Równolegle Rada Wyspy opracuje plan mobilności, wychodząc z nadrzędnej zasady – zakazu wjazdu pojazdów prywatnych i zezwolenia na wjazd wyłącznie przeznaczonym do tego celu autobusom służbowym.

Model ten uznano za najbardziej odpowiedni dla zapobieżenia chaosowi, który zagraża Parkowi Narodowemu i który już wywołał ostrą krytykę ze strony licznych grup społecznych. Plan ten w perspektywie nie wyklucza budowy parkingów przesiadkowych („parkride”), jednakże w żadnym wypadku nie będą one zlokalizowane tak blisko Teide, jak trzy parkingi proponowane w pierwotnym projekcie dokumentu.

Przywrócenie porządku na wulkanie

Przyjęcie tych przepisów pozwoli Radzie Wyspy uzyskać kluczowe narzędzie do przywrócenia porządku na Teide. Nierozwiązana pozostaje jeszcze jedna kwestia: ostateczne przekazanie wszystkich uprawnień do zarządzania Parkiem Narodowym z rąk Rządu Wysp Kanaryjskich.

Wzmocnienie kontroli

Rada Wyspy ma nadzieję w najbliższym czasie uregulować tę sprawę (proces jest na zaawansowanym etapie), aby wzmocnić personel obszaru chronionego i usprawnić środki kontroli. Rada prowadzi już prace nad zatrudnieniem co najmniej dziesięciu dodatkowych strażników ochrony środowiska.

Stowarzyszenie Leśnych i Ekologicznych Strażników Wysp Kanaryjskich wielokrotnie w ciągu ostatnich dwóch lat wskazywało, że w Parku Narodowym pracuje zaledwie pięciu strażników, co ich zdaniem jest liczbą absolutnie niewystarczającą, biorąc pod uwagę powierzchnię parku wynoszącą 189 kilometrów kwadratowych i fakt, że każdego roku odwiedza go ponad pięć milionów osób. W lipcu Rada Wyspy zainicjowała konkurs na obsadę wakatów właśnie w celu utworzenia rezerwy kadrowej, przede wszystkim dla wzmocnienia ochrony wulkanu.

Dziedzictwo światowe

Teide uzyskał status Parku Narodowego 22 stycznia 1954 roku, a w 2007 roku został ogłoszony obiektem Światowego Dziedzictwa UNESCO. Uprawnienia do zarządzania czterema parkami narodowymi na Wyspach Kanaryjskich zostały przekazane przez państwo we władanie Wspólnocie Autonomicznej Wysp Kanaryjskich w 2010 roku.

Następnie, w 2011 roku, rząd regionalny zatwierdził utworzenie Kanaryjskiej Sieci Parków Narodowych, co umożliwiło przekazanie radom poszczególnych wysp uprawnień do zarządzania parkami znajdującymi się na ich terytorium. Rada Wyspy Teneryfy w najbliższym czasie spodziewa się otrzymania pełnych uprawnień do zarządzania Parkiem Teide.

Źródło

Indywidualne wycieczki z przewodnikiem https://tenerife-tours.eu